Bugünlerde, geçtiğimiz günlerde ölen ve Filistin direniş edebiyatında ağırlıklı yeri olan Mahmud Derviş’le değişik zamanlarda gerçekleştirilmiş söyleşileri, peş peşe, okuma imkânı buldum. 1983 yılında Yaba dergisinde yayımlan söyleşisi, Cumhuriyet Kitap’ta yayımlanan söyleşişi, Hece’nin Filistin Şiiri dosyasında yer alan ve üç söyleşinin harmanlanmasıyla oluşan söyleşi ile Le Monde’da 2006’da yayımlanan söyleşi bunlar arasında sayılabilir. Filistin direniş edebiyatında yabana atılamayacak bir yeri var Mahmud Derviş’in; dolayısıyla bu ilgiyi şaşırtıcı bulamayız. Diğer yandan bakıldığında bu söyleşiler toplamı bir tür “bilânço”nun ortaya çıkmasını sağlıyor, yazarın nereden nereye gittiğini, şiirini, poetik algısını, düşüncelerini, sapkınlıklarını gösteriyorlar.

aldatılmış çocukluktu belki her şeyin başı
kafalarımız kalplerimizden önce avuçlanınca
mahalle arası yerine kreşler kaderimiz 
 

soğuk odaları kreşlerin, sert ablaları
asık suratlı anneler akşama şefkatsiz
ve durgun ırmaklar gibi babasız yemekler
 

bir içli saz var hüzünlü sesinde radyonun
hiçbir zaman yok artık annemize naz
çocukluğun billur sesi ah neredeydin
 

             Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın “Siyah ve Karanlık” şiiri cumhuriyet dönemi aydınlarının iç dünyalarını, hakiki duruşlarını resmetmesi bakımından oldukça önemli ve güzel bir şiirdir.

Kaybetmiş ya da kaybettirilmiş bir kuşak olarak cumhuriyet aydınlarının hapsoldukları anlamsızlık dünyasından yükselen bir çığlıktır “Siyah ve Karanlık”. Pozitivist eğitim anlayışlarının harcadığı, vahiyden koparılmanın ızdırabıyla ne yapacaklarını bilememiş olmanın verdiği ezikliklerle geçirilen ömürlerin ağırlığına bu şiir bir cevap verir, bir kapı aralar.